URZĄDZENIA KLIMATYZACYJNE

W sali komputerowej musi być zapewniona czystość powie­trza taka, aby co najmniej 95 :o /o pyłów o średnicy większej niż 3 zatrzymywały, urządzenia filtrujące. W celu utrzymania tak rygorystycznych wymagań dotyczą­cych tolerancji.-temperatury, jwilgotności i czystości powietrza niezbędne jest stosowanie systemu klimatyzacji pomieszczeń .ośrodka. Klimatyzacją powinny być objęte następujące pomiesz­czenia [10]:    sala komputerowa,   archiwum magnetycznych’ nośników’informacji, pomieszczenie kompletacji,pomieszczenia tworzenia maszynowych nośników infor­macji,       warsztaty—elektroniczny i mechaniczny oraz pomieszczenie dla operatorów. Jest oczywiste, że zastosowanie klimatyzacji również w pozo­stałych-pomieszczeniach ośrodka obliczeniowego byłoby korzyst­ne, ze względu ńa zwiększoną wydajność pracy personelu.Urządzenia klimatyzacyjne stosowane w ośrodkach można ogólnie podzielić-   urządzenia centralne lub strefowe, z siecią przewodów doprowadzających powietrze,urządzenia indywidualne, bezprzewodowe (klimatyzatory).

BUDOWA OŚRODKA

Budowę ośrodka obliczeniowego realizuje zwykle kilku wy­konawców ze względu na różnorodność cząstkowych” zadań pra- Će budowlano-montażowe, prace instalacyjne, klimatyzacja itd.),   składających się na całość inwestycji. W przypadku gdy realizowany jest nowy obiekt wykonawcą głównym na ogół staje się przedsiębiorstwo wykonujące prace budowlano-montażowe, pozo­stali wykonawcy stają się podwykonawcami.    Ośrodek obliczeniowy może być zlokalizowany w obiekcie spe­cjalnie dla tego celu wybudowanym, bądź też w lokalu zaadapto­wanym do jego potrzeb. W obydwu przypadkach lokalizacja obiek­tu, w którym ma powstać ośrodek jest uzależniona od szeregu czynników.

PRZYJMOWANIE I KONTROLA

Ramowy schemat procesu techńologicznego eksploatacji sy­stemu,’ uwzględniający wyżej wymienione Warianty technik reali- : ^zkcyjnych, ‘przedstawiono. Tak zorganizowany proces ‘technologiczny^eksploatacji systemu gwarantuje’ uzyskanie wy­maganych wyników,jeśli dostarczane będą określone-w. projek­cie systemu* dane,i sprecyzowane procedury dla każdej fazy procesu technologicznego.W całym-procesie eksploatacji szczególne znaczenie ma zapewęienie precyzyjnej kontroli.’Powodzenie i sprawność systemu ‘zależą’w dużej mierze od jakości procesów kontrolnych. Przyjmowanie i kontrola’formalna dokumentów źródłowych stanowi pierwszą fazę, a tym samym początek eksploatacji syste­mu informatycznego. Szczegółowe czynności polegają na przyję­ciu dokumentów w określonych terminach, ich ewidencji i spraw­dzeniu,oraz przygotowaniu i przekazaniu do naniesienia na ma­szynowe nośniki informacji.

OPROGRAMOWANIE UŻYTKOWE

Oprogramowanie użytkowe, zwane też aplikacyjnym, to ze­staw programów służących do rozwiązywania konkretnych zadań poszczególnych użytkowników. Teraz zajmiemy się przez chwilę samym pro­gramowaniem. Pojęciem tym określa się czynność tworzenia (produkcji) oprogramowania. W zasadzie można by się ,tym w ogóle nie zajmować, tak samo jak nie zajmujemy się czynnością produkcji komputera. Jeśli by wszystkie zadania zostały zapisa­ne w postaci odpowiednich programów, to wystarczyłoby umieć tylko korzystać z gotowych programów na dostępnym nam kom­puterze. Zauważmy jednak, że liczba problemów jest nieskończo­na, a tylu programów napisać nie można. Musimy więc się też nauczyć sposobu „produkcji” programów.

ZAPISYWANE PROGRAMY

Programy zapisywane w języku FORTRAN mogą operować na następujących wielkościach: liczbach całko­witych, liczbach rzeczywistych, liczbach zespolonych, wartościach logicznych, ciągach znaków alfanumerycznych. Dla wszystkich tych wielkości pamięć wewnętrzna jest przydzielana statycznie (nie zmienia się w trakcie wykonywania programu). Język FORTRAN umożliwia stosowanie tzw. podprogramów,^ przy czym rozróżnia się icń trzy rodzaje: pseudoinstrukcje, funk­cje i podprogramy. Wywoływanie pseudoinstrukcji i,funkcji od­bywa się poprzez użycie ich w odpowiednich wyrażeniach, zaś podprogram właściwy’wywołuje się za pomocą specjalnej in­strukcji CALL.

TYPOWE OPERACJE

W związku z tym w języku tym zdefiniowano już wiele typowych operacji alge­braicznych: dodawanie i mnożenie macierzy, transpozycję, porządkowanie. itp. Przy tym operacje te nie występują w postaci funkcji standardowych (jak to ma miejsce w -większości języ­ków), lecz są wyrażane w postaci specjalnych symboli, często bar­dzo nietypowych. Na przykład funkcję entier (A) zapisuje się jako LA, wyrażenia sin (A), tg (A), logaA zapisuje się odpowied­nio: 10A, 30A, 20A, zapis £A oznacza porządkowanie w kolej­ności rosnącej elementów wektora A, zaś 0A oznacza transpozy­cję macierzy A itp. Stosowanie języka APL w dużym stopniu jest uzależnione od posiadania maszyny z klawiaturą takich nietypo­wych symboli.

OPROGRAMOWANIE SYSTEMOWE

Do oprogramowania systemowego (podstawowego) zaliczamy zbiór tych programów, które umożliwiają wykorzystanie systemu li­czącego jako środka automatycznego przetwarzania informacji Bez tego oprogramowania korzystanie z systemu liczącego byłoby niemożliwe lub znacznie utrudnione. Na przykład w przypadku braku translatorów użytkownik byłby zmuszony do programo­wania w kodzie wewnętrznym, i co jak wiadomo, jest znacznie trudniejsze od programowania w językach wewnętrznych. Aby można było programować w języku zewnętrznym ( konieczne są specjalne programy tłumaczące zwane translatorami.

NAJBARDZIEJ ZNANE METODY

W przypadku pierwszym, są to albo instrukcje maszynowe albo  mechanizmy maszynowo-zorientowane. Do najbardziej zna­nych metod synchronizacji tego typu zalicza się: ; vmetodę blokady pamięci,   metodę stosowania instrukcji „TEST AND SET”, metodę semaforów.  W przypadku drugim do rozwiązania zadania o wzajemnych wykluczeniach stosuje się mechanizmy języków programowania wyższego rzędu:  metodę monitorów,  metodę skrzynki kontaktowej,  metodę modułów interakcyjnych.Istota obu grup wymienionych wyżej metod polega na wy­konaniu pewnych” specyficznych operacjij zachowując ich nie­podzielność.

 

NARZĘDZIA KONSTRUKCJI

To znaczy, jako metodologiczne narzędzie konstrukcji (rozwoju) po­prawnych, i niezawodnych programów proponuje się formalną transformację (przekształcenie) jednego tekstu źródłowego w in-, .ny, korzystając przy tym z szerokiego spektrum języków. Po­dejście takie zostało ostatnio zaproponowane na Politechnice w Monachium.Projektowanie, a zwłaszcza projektowanie oprogramowania to twórcza praca człowieka i dlatego niemożliwe jest sformułowa­nie dokładnych jej metod. Istnieją jednak pewne ogólne zasady, wypróbowane już w praktyce, które ułatwiają wykonanie tego zadania. Specyfiką projektowania oprogramowania, w odróżnie­niu od innych typów projektowania, jest to, że nie można go oddzielić od realizacji projektu.

PROGRAMY SORTOWANIA

 Programy sortowania i łączenia dla pamięci taśmowej oraz pamięci o bezpośrednim dostępie umożliwiają sortowanie według maksimum 10 kluczy. Ważną rolę w tej grupie programów speł-_ niają generatory sortowania (łączenia), które generują progra­my sortowania (łączenia) w zależności od podanych parametrów. Proces sortowania zbiorów znajdujących się na taśmach magne­tycznych, dyskach wymiennych lub bębnach magnetycznych rea­lizują również specjalne-’ systemy podprogramów (system GMTSORT dla pamięci taśmowej, system GDASORT dla pamięci o bezpośrednim dostępie). ‘   Wszystkie’ programy organizacyjne , wchodzą w skład tzw.biblioteki podstawowej, która dostarczana jest użytkownikowi na taśmach magnetycznych ewentualnie na dyskach wymiennych.

PROJEKT POWTARZALNY

Projekt powtarzalny jest opracowywany przez specjalne biuro bądź pracownię projektową przy udziale specjalistów z zakresu ; technologii i organizacji pracy w ośrodkach obliczeniowych, a tak- że konsultowany z dostawcą sprzętu informatyki. Dokumentacja i powtarzalna powinna zakładać optymalne rozwiązania nie tylko architektoniczne i konstrukcyjne, ale również funkcjonalne w usy­tuowaniu pomieszczeń, urządzeń, wyposażenia i obsługi, co jest istotnym elementem efektywnego wykorzystania czasu pracy sy-^. stemu komputerowego. Zalety projektu powtarzalnego, to nie tylko ’ skrócony cykl  projektowania i inwestowania,’ niższe nakłady na dokumentację projektową i budowę obiektu ośrodka, ale również możliwość stosowania sprawdzonych W praktyce rozwiązań i technologii.

WYMAGANIA W ZAKRESIE BHP

Ze względu na dużą wartość sprzętu zgromadzonego w ośrodku ‘oraz magazynowanie w nim trudno odtwarzalnych zbiorów in­formacji, projekt ośrodka obliczeniowego powinien odpowiadać wysokim wymogom zabezpieczenia przeciwpożarowego [2; 7]; Du­ża ilość papieru, (dokumenty, tabulogramy, karty i taśmy)-oraz stosunkowo łatwopalne nośniki magnetyczne, zmagazynowane w pomieszczeniach ośrodka, znacznie zwiększają zagrożenie poża­rowe. Aby zmniejszyć do minimum możliwość powstania pożaru zaleca , się, aby konstrukcja budynku, i wyposażenie pomieszczeń były,wykonane z materiałów niepalnych. Poszczególne pomieszczenia lub grupy pomieszczeń powinny ‘ być od siebie tak oddzielone, aby zmniejszyć szybkość rozprze­strzeniania się ognia.

POMIESZCZENIA KONTROLI

Dla pomieszczenia kontroli wejścia i   wyjścia oraz archiwum magnetycznych nośników informacji na­leży przyjąć poziom natężenia 400 Lx. Oświetlenie pozostałych pomieszczeń powinno być zgodne > z PN-68/E-02033. Normom ogólnym podlega także instalacja gniazd.wtykowych, niezbędna do podłączenia przyrządów i urządzeń służących do konserwacji i na­prawy sprzętu, sprzątania pomieszczeń itp.Ze względu na bezpieczeństwo personelu ośrodka projekt in­stalacji . elektrycznej powinien również uwzględnić oświetlenie ewakuacyjne automatycznie włączane w przypadku przerwy w do­pływie energii elektrycznej.II grupa pomieszczeń:  archiwum papierowych nośników in­formacji  ‘ magazyn materiałów eksploatacyjnych magazyn części zamiennych  magazyn makulatury,III grupa pomieszczeń IV grupa (pomieszczenia technologiczne)   sala komputera,sala urządzeń do tworzenia .

POWIERZCHNIA POMIESZCZEŃ

Powierzchnię wszystkich pomieszczeń o charakterze biurowym wyznaczać bę-’ dzie liczba zatrudnionych’osób w. poszczególnych komórkach‘nie związanych bezpośrednio/z procesem technologicznym. Podstawo­we wytyczne budowlane, dotyczące poszczególnych pomieszczeń ‘ ośrodka obliczeniowego; prezentuje tablica.Na etapie projektowania . ośrodka niezmiernie istotne jest wzajemne usytuowanie wyżej wymienionych pomieszczeń, wzglę­dem siebie [7]; powinno ono odpowiadać kolejności przebiegu pro- ‘Cesu przetwarzania danych .Wokół wyżej wymienionych pomieszczeń na­leży rozplanować pozostałe, ^wiązane bezpośrednio z procesem przetwarzania danych. Pomieszczenia uwzględnione  powinny znajdować się na jednej kondygnacji.

ADAPTACJA

W przypadku adaptacji istniejącego lokalu lub budynku na potrzeby, przyszłego ośr,odka bądź też wykorzystaniu projektów powtarzalnych, przygotowanie inwestycji do realizacji może prze­biegać^ w trybie^ uproszczonym. Dękumentacja projektowa ma wtedy charakter jednostadiowy i-obejmuje niezbędne .elementy założeń techniczrio-ękonómicznych oraz projektu technicznego. Jest oczywiste, że -wykonanie dokumentacji projektowej wy-,, maga ścisłej współpracy z technologiem przetwarzania danych oraz dostawcą sprzętu, a także uzgodnień z przyszłym użytkowni­kiem* ośrodka. Dotyczy to szczególnie pomieszczeń bezpośrednio związanych z procesem technologicznym przetwarzania danych.

SPORZĄDZAJĄC ZAŁOŻENIA

Sporządzający  założenia obowiązani są dokonać uzgodnień przewidzianych w przepisach szczegółowych w .zakresie: warunków realizacji ośrodka .obliczeniowego w świetle przepisów  prawa budowlanegó — z właściwymi organami; wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i’higieny pracy oraż ochrony przeciwpożarowej—z- rzeczoznawcami działającymi w jednostkach projektowania.Ponadto należy uzyskać od właściwych jednostek dane o wa­runkach technicznych przyłączenia ośrodka obliczeniowegą db ist­niejących Sieci telekomunikacyjnych, wodociągowych, kanaliza­cyjnych* gazowych i energetycznych.Zatwierdzone założenia stanowią podstawę do sporządzenia projektu technicznego’i do przygotowania realizacji inwestycji, przy, czym zakres i’szczegółowość założeń technicźno-ekonomicz- nych mogą być zróżnicowane w zależności od konkretnych wa-. runków, w jakich będzie działał przyszły użytkownik, a także od rodzaju i wielkości samego ośrodka.

BIEŻĄCA KONSERWACJA

Oprócz bieżącej konserwacji i usuwania nieprawidłowości pro­wadzi się w ośrodku, samodzielnie lub we współpracy ze służba­mi serwisowymi producentów sprzętu, naprawy awaryjne oraz zmiany i modyfikacje.  Dobra organizacja i właściwe wyposażenie personelu obsługi technicznej -decydują o poprawnej pracy sprzętu, umożliwiając terminową realizację zadań, obliczeniowych. Struktura organizacyjna ośrodka’obliczeniowego zależy od wielu czynników, z których decydujące znaczenie mają charakter ośrod­ka i układ jego podporządkowania administracyjnego. Po ‘ podjęciu decyzji o utworzeniu własnego ośrodka, przyszły, jego użytkownik ma do wyboru trzy możliwości:    zlecenie opracowania projektu nowego ośrodka obliczenio­wego biurom projektowym,  zlecenie opracowania projektu adaptacji istniejącego loka­lu bądź budynku na potrzeby ośrodka obliczeniowego oraz wykorzystanie powtarzalnych projektów ośrodków oblicze­niowych .